NHỮNG CÂU HỎI VỀ GIÁO DỤC
Yoga mang trật tự và hòa ái vào hệ thống giáo dục bằng cách nào?
Ngày nay mọi người nghĩ về giáo dục chỉ là một phạm trù phát triển trí thức. Họ không để ý rằng tuân thủ cũng là một phần của giáo dục. Vì thế, các tổ chức giáo dục gần như không có khuôn phép. Mối quan hệ giữa thầy và trò cũng không còn tồn tại. Dù người thầy có vĩ đại hay không, thì tuân thủ trước nhất mà người học cần rèn luyện là tôn kính thầy. Nếu không, bất kì điều gì người ấy học từ thầy đều không mang lại thành quả trong cuộc sống.
Theo truyền thống Ấn Độ, cụ thể là truyền thống gurukul, phận sự của đệ tử là luôn thức dậy trước guru và rửa chân cho thầy, rồi sau đó người thầy mới thức giấc. Hiện nay, những phong tục này hoàn toàn bị lãng quên vì liên hệ mật thiết giữa guru và đệ tử không còn tồn tại. Học trò không còn sống với thầy, thậm chí không biết người thầy ấy sống như thế nào.
Mối quan hệ giữa thầy và trò không còn dựa trên khuôn phép, tôn kính hay học hỏi. Tôi học địa lý từ thầy vì chính phủ chỉ định thầy là thầy tôi; tôi không chọn ông là thầy. Ngày xưa, học trò thường xuyên nhào nặn sự tôn kính sâu sắc dành cho người thầy mà họ đã theo học. Tuy nhiên, ngày nay, chúng ta thậm chí không nhắc đến người mà chúng ta đã theo học. Chúng ta chỉ nói mình đến từ trường đại học Delhi, Oxford hay Stanford; không liên quan gì tới giáo sư hay giảng viên.
Xét trên góc độ người học, một nhân tố quan trọng khác trong giáo dục là kỷ luật bản thân. Ngày nay học sinh thức dậy sau bố mẹ, một số người còn không bao giờ thấy mặt trời mọc.
Năm phẩm chất quan trọng của người học tôi đã được chỉ rõ khi còn nhỏ. Đó là: kaga chesta – học trò phải luôn cẩn trọng; bakodhyanam – học trò phải luôn tập trung như con cò đứng yên suốt bốn tiếng đồng hồ rình cá; swananidra – học trò phải có khả năng ngủ trong điều kiện của con chó; alpahari – học trò phải ăn uống tiết chế; grihatyagi – học trò phải không tham gia vào những hoạt động gia đình. Đây là năm phẩm chất của một học trò lớn.
Cuộc sống của người học cần sự rèn luyện thường xuyên, nhưng thật không may, kiểu kỷ luật và trật tự như thế này hoàn toàn bị không được để ý trong chương trình giáo dục.
Ngày nay dường như người học trò có thể sống theo bất cứ cách nào. Anh ta có thể làm bất cứ điều gì ngoại trừ sống nghiêm khắc. Anh ta có thể uống rượu, đọc sách vô bổ, mặc bất cứ loại đồ nào, nhưng không có gì là hà nghiêm khắc, kỷ luật, kính trọng hay tuân thủ.
Để mang yoga vào hệ thống giáo dục, trước hết bạn phải đưa kỷ luật vào, nghiêm khắc và kính trọng tuyệt đối, bất kể bạn cảm thấy thế nào. Ngay khi ý niệm này được đưa vào, trật tự được thiết lập và mọi thứ được vận hành êm xuôi sau đó. Nền tảng của yoga là tự chủ và tuân thủ – yama và niyama. Yama có nghĩa ‘tự chủ’ và niyama nghĩa là một lối sống có phép tắc và trật tự’.
Đây là nền tảng của yoga. Từ đây asana, pranayama, pratyahara, dharana and dhyana được xây lên. Nếu nền móng yếu thì nhà cũng không vững chắc.
Nếu chúng ta áp đặt loại đạo đức này hoặc ‘những điều phải làm’ lên người học, thì có phải đang áp chế tính cách của người ấy chăng?
Không, sẽ có thực hành phù hợp. Áp chế chỉ có thể xảy ra khi người thầy cố kỷ luật học trò một cách vô lý, không vô lý thì không sao. Kỷ luật nên xuất phát từ bên trong, không nên bị ép buộc. Tự kỷ luật là kết quả của một tâm trí có rèn luyện và yoga tham gia vào tiến trình này.
Quan điểm của thầy về trật tự xã hội và tự do?
Trong một tổ chức kinh doanh, ai cũng được phân công công việc riêng. Phần lớn thế giới hiện nay đang vô kỷ luật, ngoại trừ một số quốc gia còn trật tự xã hội, nhưng những đất nước này lại không có kỷ luật cá nhân.
Kỷ luật cá nhân là phạm trù của yoga và kỷ luật xã hội là phạm trù của quản lý chính trị. Kỷ luật xã hội cần được duy trì bởi cưỡng chế từ đầu vì sẽ có một số phần tử chống đối, họ sẽ cố tình tạo ra hành vi vô kỷ luật. Họ bị chỉnh đốn, nhưng chỉ cần thiết trong giai đoạn đầu. Một khi kỷ luật xã hội được thiết lập thì không cần cưỡng chế hay ép buộc. Khi tồn tại tình trạng không có kỷ cương trật tự hoàn toàn trong xã hội loài người, để loại bỏ tận gốc tình trạng hỗn loạn đó, một mức độ tự do nhất định cần được kiểm soát. Khi trật tự được thiết lập và duy trì trong suốt vài năm, rồi dần ổn định, bạn có thể loại bỏ vòng kiểm soát và cho phép sự tự do lớn hơn, cả về mặt xã hội và cá nhân. Vậy là cần thiết.
Tôi đồng ý rằng tự do là di sản vĩ đại nhất của con người. Tuy nhiên, tự do chỉ nên được cho phép sau khi xem xét phẩm chất của từng cá nhân. Nhiều người không hiểu vì sao họ muốn tự do. Họ muốn tự do làm bất kỳ điều họ thích, không ai nên cản trở họ. Nếu họ làm một điều xấu, bạn là ai mà lên tiếng? Đây là một ý nghĩ thường thấy. Con người không nhận thức được các khía cạnh cao hơn của tự do, đó là tự do khỏi bản ngã, biểu hiện của linh hồn, cho phép một người có thể thực hiện một sự nghiệp lớn lao. Tự do để làm gì cũng được khá là một khái niệm thiển cận, thấp kém, ích kỉ và tiêu cực mà con người có trong tâm trí. Có thể có vài ngàn người trên thế giới nhận thức một cách kiến thức về mức độ cao hơn của tự do, nhưng chúng ta không có ý đề cập đến những người này khi nói rằng tự do đôi lúc cần phải được kiểm soát.
—Swami Satyananda Saraswati



Bình luận